Points of view

Airlines for Europe: European governments must act now to reduce COVID-19 impact on aviation

By Points of view

In light of the mounting impact of newly imposed COVID-19 travel restrictions in the U.S. and widespread flight cancellations across Europe, A4E airlines are demanding immediate action from European and national governments to reduce the economic impact of the COVID-19 crisis on the aviation sector. 

Urgent measures needed include: 

–  Immediate passing of temporary airport slots waiver through summer season

–  Deferment or waiver of new aviation taxes at EU or national level.

–  Immediate clarity for airlines and passengers on COVID-19 counting as an extraordinary circumstance under Regulation 261/ air passenger rights. 

Click here to read the statement in full.

IATA Welcomes EU Suspension of Slot Use Rules

By Points of view
Geneva – The International Air Transport Association (IATA) welcomed the announcement by the European Commission (EC) granting the temporary suspension until June 2020 of the 80-20 “use it or lose it” rule for airport slots.The decision reflects the unprecedented situation facing the airline industry. However, granting the suspension only until June is the very minimum the industry needs, and a decision on a full suspension until October will be needed within the next month to allow airlines to plan their schedules.The COVID-19 virus has caused a collapse in global air travel demand. Owing to the requirement to continue to operate an airport slot for at least 80% of the time, airlines have been unable to respond by adjusting their capacity. The suspension of the slot use rules until June will allow airlines to begin putting in place measures to cope with the unprecedented fall in traffic, but it is a shorter period than airlines had requested. Airlines need the suspension to be extended to cover the whole season (to October), as other regulators worldwide have already agreed. The EC will therefore need to review the extension request by April 15.

“Airlines are in crisis. The collapse in demand is unprecedented. And airlines are struggling to match capacity to the fast-changing situation. The Commission’s decision to suspend slot use rules until June means that airlines can make these critical decisions immediately—without worrying about the impact on future availability of slots. This is much needed and most welcome. However, given all the uncertainties, it is disappointing that the decision does not cover the full season,” said Rafael Schvartzman, IATA’s Regional Vice President for Europe.

The Commission’s decision will benefit airlines, airports and passengers in numerous ways including;

  • Allowing airlines to plan schedules and redeploy aircraft and crew to where demand is highest
  • Improve economic and environmental sustainability by ensuring that flights for which there is no demand can be cancelled
  • Enable airlines more flexibility to plan for the recovery phase and re-introduce capacity where and when needed
  • Ensure that the industry can return to normal as quickly as possible once the crisis is over

Airlines have been among the hardest-hit by the COVID-19 outbreak. IATA estimates that airline revenues could fall by $113 billion (19%) if the virus is not contained (this estimate was made before the announcement of the restrictions to travelers inbound to the United States from the Schengen area). And the aviation industry will be crucial for the global economy to recover as quickly as possible once COVID-19 is brought under control.

“Airlines are implementing emergency measures under severe cashflow conditions. Along with relaxing slot rules, governments must also consider other forms of emergency relief,” said Schvartzman.


For more information, please contact:

Corporate Communications
Tel: +41 22 770 2967

Notes for editors:

  • IATA (International Air Transport Association) represents some 290 airlines comprising 82% of global air traffic.
  • You can follow us at announcements, policy positions, and other useful industry information.







IATA Reacts to Latest US Travel Restrictions

By Points of view, Topics in Focus

Geneva – The International Air Transport Association (IATA) and its members continue to support governments in their efforts to contain the spread of COVID-19. At this time of extreme pressure on the industry, IATA urged governments to:

  • Prepare for the broad economic consequences of these actions,
  • Respond quickly to the financial frailty of airlines, and
  • Follow WHO (World Health Organization) recommendations.

These calls come in response to the US government’s banning of non-US citizens, and individuals who are not legal permanent residents of the US, who have been in the Schengen Area in the past 14 days from entry into the United States.

“These are extraordinary times and governments are taking unprecedented measures. Safety—including public health—is always a top priority. Airlines are complying with these requirements. Governments must also recognize that airlines—employing some 2.7 million people—are under extreme financial and operational pressures. They need support,” said Alexandre de Juniac, IATA’s Director General and CEO.

Economic Impact

When taking such measures, IATA urged governments to prepare for the adverse economic impact that they will cause. The dimensions of the US-Europe market are enormous.

In 2019, there was a total of around 200,000 flights scheduled between the United States and the Schengen Area, equivalent to around 550 flights per day. There were around 46 million passengers (roughly equivalent to 125,000 travelers every day).

While the US measure recognizes the need to continue to facilitate trans-Atlantic trade, the economic fallout of this will be broad.

“Governments must impose the measures they consider necessary to contain the virus. And they must be fully prepared to provide support to buffer the economic dislocation that this will cause. In normal times, air transport is a catalyst for economic growth and development. Suspending travel on such a broad scale will create negative consequences across the economy. Governments must recognize this and be ready to support,” said de Juniac.

Airline Financial Viability

Airlines are already struggling with the severe impact that the COVID-19 crisis has had on their business. On 5 March 2020, IATA estimated that the crisis could wipe out some $113 billion of revenue. That scenario did not include such severe measures as the US and other governments (including Israel, Kuwait, and Spain) have since put in place.

The US measures will add to this financial pressure. The total value of the US-Schengen market in 2019 was $20.6 billion. The markets facing the heaviest impact are US-Germany ($4 billion), US-France ($3.5 billion) and US-Italy ($2.9 billion).

“This will create enormous cash-flow pressures for airlines. We have already seen Flybe go under. And this latest blow could push others in the same direction. Airlines will need emergency measures to get through this crisis. Governments should be looking at all possible means to assist the industry through these extreme circumstances. Extending lines of credit, reducing infrastructure costs, lightening the tax burden are all measures that governments will need to explore. Air transport is vital, but without a lifeline from governments we will have a sectoral financial crisis piled on top of the public health emergency,’ said de Juniac.

WHO Recommendations

The World Health Organization (WHO) continues to advise against the application of travel or trade restrictions to countries experiencing outbreaks. On 29 February 2020 the WHO issued revised guidance which included the following:

“Travel measures that significantly interfere with international traffic may only be justified at the beginning of an outbreak, as they may allow countries to gain time, even if only a few days, to rapidly implement effective preparedness measures. Such restrictions must be based on a careful risk assessment, be proportionate to the public health risk, be short in duration, and be reconsidered regularly as the situation evolves.”

“We urge the US and other governments that have placed travel restrictions to follow the WHO guidance. This is fast evolving. Health and safety are the top priorities for governments and the air transport sector. But the effectiveness and necessity of travel restrictions must be continuously reviewed,” said de Juniac.

See the Impact of US Travel Ban infographic (pdf)

For more information, please contact:

Corporate Communications
Tel: +41 22 770 2967

Notes for editors:

  • IATA (International Air Transport Association) represents some 290 airlines comprising 82% of global air traffic
  • You can follow us at for announcements, policy positions, and other useful industry information
  • The countries which comprise the Schengen Area are Austria, Belgium, Czech Republic, Denmark, Estonia, Finland, France, Germany, Greece, Hungary, Iceland, Italy, Latvia, Liechtenstein, Lithuania, Luxembourg, Malta, Netherlands, Norway, Poland, Portugal, Slovakia, Slovenia, Spain, Sweden, and Switzerland
  • US to Germany, France and Italy are the largest passenger markets for the US-Schengen Area traffic. There were 7.6 million, 7.6 million and 6.9 million Origin-Destination (O-D) passenger journeys respectively between these markets and the US in 2019
  • Of the Schengen Area countries, Iceland has the highest exposure to the US market, with 17.1% of its total O-D air traffic, followed by the Netherlands (6.5%) and France (5.2%)
  • The US-UK market (which is exempt from the travel ban) is significant, with 17m passengers in total in 2019 (roughly 47,000 per day, equal to more than one third of the total US-Schengen market)
  • Assistance measures governments could consider include temporary flexibility in the application of passenger rights regulations, deferral of tax payments, and government support to encourage reduced costs and charges for airports and ANSP services


New Managing Director Airport Coordination Netherlands (ACNL)

By Points of view

PRESS RELEASE  6 December 2019

Hugo Thomassen appointed as the new Managing Director at ACNL

The Supervisory Board of Airport Coordination Netherlands (ACNL) is pleased to announce the appointment of Mr. Hugo Thomassen as Managing Director effective January 20, 2020.

Hugo Thomassen brings a wealth of experience in the fields of capacityplanning and allocation, gained in previous positions at the Dutch Railways and ProRail, and is used to manage situations where various stakeholders with conflicting interests are involved.

On April 1st, 2020, ACNL will transform from a foundation into an independent governing body by public law. The governance structure will change as a result of this transformation. Besides completing this transition, Hugo Thomassen will also, in close cooperation with the ACNL-team, take up ACNL’s forthcoming challenges.

The Board is glad that the vacant post has been filled and wishes Hugo Thomassen every success in this challenging position.

As a result of the appointment of the new Managing Director, Mr. Herman Vreeburg will terminate his position as interim Managing Director. The Supervisory Board wishes to express its special appreciation towards Herman Vreeburg for the way he has performed this temporary position in the past 14 months.

The Supervisory Board of ACNL.

Schiphol, December 2nd, 2019

Minister Van Nieuwenhuizen kiest voor nieuwe benadering: Schiphol moet groei verdienen

By Points of view
Schiphol kan na 2020 in kleine stapjes groeien, maar die groei is niet vanzelfsprekend. Alleen na aantoonbare vermindering van de hinder voor omwonenden, krijgt de luchthaven in ruil wat extra ruimte. ‘Eerst zien dan geloven’ is de kern van de nieuwe benadering van minister Van Nieuwenhuizen (IenW).

De minister gaat wettelijk vastleggen dat de overlast van de luchthaven voor de omgeving steeds verder afneemt. De minister wil onder meer dat het aantal nachtvluchten omlaag gaat.

Het kabinet heeft vandaag ingestemd met de nieuwe uitgangspunten van de minister voor de ontwikkeling van Schiphol in de eerste jaren na 2020. Hiermee brengt de minister de nieuwe werkwijze in de praktijk die ze ook op de langere termijn voor de luchtvaart in Nederland voor ogen heeft. Eind dit jaar stelt het kabinet de luchtvaartnota voor de toekomstige ontwikkeling van de luchtvaart in Nederland tot 2050 vast. Naast hinderbeperking zal ook de verduurzaming van de luchtvaart daarbij een centrale rol spelen.

Basisvoorwaarde in de plannen voor Schiphol is dat eventuele groei alleen mogelijk is als het veilig kan. In het Regeerakkoord is afgesproken dat het kabinet de beperking van de hinder voorop stelt en de luchthaven perspectief houdt op groei. Dit is van belang om de sector in staat te stellen de benodigde investeringen in veiligheid, innovatie en duurzaamheid te doen.

Minister Van Nieuwenhuizen wil de nationale luchthaven voor de middellange termijn ruimte geven om groei te verdienen voor ontwikkeling. Dit is nodig om de positie van de banenmotor Schiphol te behouden en te verstevigen. Hoeveel Schiphol per jaar aan extra vliegbewegingen krijgt, wordt bepaald nadat de hinder voor omwonenden – op basis van harde indicatoren – is beperkt.

Minister Van Nieuwenhuizen: ‘Schiphol is één van de pijlers van de Nederlandse economie. We zijn een handelsland. We verdienen ons brood met onze nationale luchthaven met zijn directe verbindingen naar alle continenten. Internationale bedrijven zijn hier gevestigd vanwege Schiphol. Zij zorgen voor banen. Werk is er ook voor de velen die op Schiphol of bij de luchtvaartmaatschappijen aan de slag zijn. Tegelijkertijd zien we dat mensen in de omgeving van de luchthaven veel hinder ervaren. We willen die overlast flink terugschroeven en we stellen dat als harde voorwaarde. De tijd van the sky is the limit is voorbij. We gaan het anders doen. Schiphol zal ieder stapje groei eerst moeten verdienen.’

Het kabinet houdt vast aan de afspraak uit 2008 dat Schiphol tot en met 2020 maximaal 500.000 vliegbewegingen mag hebben. De komende maanden werkt minister Van Nieuwenhuizen mede op basis van gesprekken met de delegaties van bewoners en bestuurders van de Omgevingsraad Schiphol, de vertegenwoordiger van de milieuorganisaties en met de luchtvaartsector de aanpak voor groei op de middellange termijn uit. De minister richt zich bij hinderbeperking in eerste instantie op het terugdringen van de overlast voor de directe omgeving. Ze wil het aantal nachtvluchten omlaag brengen en paal en perk stellen aan het gebruik van de banen in de nacht of late avond waar de mensen veel last van hebben. Ook vraagt ze van de sector extra investeringen in de leefomgeving waar mensen wonen die de ergste hinder ervaren.

De hinder die mensen in de omgeving ervaren wordt op basis van de werkwijze stapje voor stapje minder. Veiligheid is bij iedere ontwikkeling een absolute voorwaarde. Ze heeft eerder al aan de Tweede Kamer laten weten dat Schiphol binnen de huidige luchtruimstructuur en het operationele systeem niet meer dan 540.000 vliegbewegingen per jaar kan afwikkelen.

In de luchtvaartnota komt Van Nieuwenhuizen met een nadere uitwerking voor de ontwikkeling van de luchtvaart in Nederland en de luchthavens op de lange termijn. Van Nieuwenhuizen: ‘We willen met zijn allen vliegen, maar we willen ook allemaal rust en schone lucht. Het is complex om dit samen te brengen. Op basis van alle gesprekken die we het afgelopen jaar hebben gevoerd, ben ik er van overtuigd dat het anders moet en kan. Ik wil een goede balans met duidelijke regels die strikt worden gehandhaafd. Heldere voorwaarden die voor iedereen controleerbaar zijn. Een aanpak waarbij we andersom gaan werken en sector iets krijgt nadat het is verdiend. Boter bij de vis. De automatische piloot gaat er af.’

Meer informatie besluitvorming Schiphol?

Wilt u geïnformeerd worden over het vervolg van het proces en de besluitvorming over Schiphol? Dan kunt u zich aanmelden via het webformulier op deze site.


Verder lezen over Schiphol.

Zakenreis: Lelystad Airport gaat niet open per 1 april 2020

By Points of view

Lelystad Airport gaat volgend jaar april niet open. Dit heeft minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) gisteren in een brief aan de Tweede Kamer laten weten. Het derde uitstel komt niet onverwacht.

De opening is ‘in april 2020 niet langer haalbaar’ schrijft de bewindsvrouw. Eerder heette het nog dat Lelystad ‘in 2020’ open zou gaan. Een woordvoerder van de luchthaven zegt tegen Zakenreis er nog steeds vanuit te gaan dat Lelystad Airport volgend jaar open kan gaan, maar niet per 1 april.“Lelystad Airport heeft nog steeds vertrouwen in opening in 2020 en blijft daar ook naar toe werken zodat we op ieder gewenst moment volgend jaar open kunnen,” aldus de woordvoerder. De minister heeft zelf nog geen nieuwe streefdatum genoemd. “De komende periode wordt voortvarend doorgewerkt aan de voorbereidingen met het doel om Lelystad Airport zo snel mogelijk te openen,” schrijft Van Nieuwenhuizen.Nadat eerder geluidsnormen, vliegroutes en bepalingen uit Brussel over de concurrentiepositie van Lelystad vertragende factoren waren en twee keer leidden tot uitstel, kwam daar recentelijk een algemene uitspraak van de Raad van State (RvS) over stikstof bij.PAS
De uitspraak van de RvS heeft betrekking op het zogenoemde Programma Aanpak Stikstof (PAS) uit 2015, bedoeld om stikstof in natuurgebieden terug te dringen. De RvS concludeerde dat PAS in strijd is met de Europese natuurwetgeving, waarmee een voortijdig einde aan het programma kwam.

Lelystad Airport toonde eerder nog aan dat de te verwachten uitstoot van stikstof, ook met het maximale aantal van 45.000 vliegbewegingen per jaar, ruim onder de norm van PAS zou blijven. Maar met het afschaffen het programma, zijn de ‘stikstoftellers’ voor alle bedrijven weer op nul gezet.

“De betrokken ministeries voeren nu onderzoek uit naar de gevolgen en oplossingen voor de vele projecten die dit aangaat,” zegt de woordvoerder, “Lelystad Airport is daar één van.” Hoelang dit onderzoek zal duren, weet de luchthaven niet.

De minister heeft tegelijkertijd met de brief een Nota van Antwoord aan de Kamer gestuurd, waarin ze aankondigt dat het zogeheten Luchthavenbesluit voor Lelystad wordt aangescherpt. Dit heeft niets met de stikstofproblematiek te maken. Aan de Nota werd al gewerkt ver voor de uitspraak van de RvS over stikstof.

De aanleiding voor de ‘actualisatie’ zoals Van Nieuwenhuizen het noemt, was het feit dat ‘maatschappelijke groeperingen’ het ministerie erop hadden gewezen dat er fouten zaten in de geluidsberekeningen van de milieu-effect-rapportage (MER) voor Lelystad uit 2014.

03-07-2019 – Zakenreis- Lolke van der Heide

Luchtvaartmaatschappijen kregen afgelopen jaar fors meer claims binnen van gedupeerde passagiers.

By Points of view

Jochem Croon: “Het is volledig ontspoorde wetgeving op basis van een verkeerd idee van consumentenbescherming” op BNR Nieuwsradio – 30 april 2019

Luchtvaartmaatschappijen kregen afgelopen jaar fors meer claims binnen van gedupeerde passagiers. In vergelijking met 2017 nam het aantal claims met meer dan de helft toe, blijkt uit navraag door BNR bij drie grote claimbureaus. Het gaat specifiek om reizigers waarvan de vlucht is vertraagd of geannuleerd.

In totaal sprak BNR met drie bedrijven die gedupeerde reizigers bijstaan: EUclaim, en Airhelp. Allemaal bevestigen ze dat het aantal claims toeneemt. EUclaim zag 56 procent meer claims binnenkomen, Vlucht-Vertraagd zelfs 70 procent. Alleen al deze laatste twee bedrijven samen vertegenwoordigen naar schatting de claims van zo’n honderdduizend mensen.EUclaim-directeur Hendrik Noorderhaven wijt de toename aan het grote aantal ‘bijzondere omstandigheden’, zoals stakingen en stroomstoringen. Opmerkelijk is dat het aantal claims sterker groeit dan het aantal incidenten. Noorderhaven: ‘Luchtvaartmaatschappijen als Ryanair en Royal Air Maroc gaan slecht met hun klanten om, ze zijn moeilijk tot niet bereikbaar. Dan zijn passagiers eerder geneigd om een claim in te dienen.’

Enorme druk

Luchtvaartjurist Jochem Croon van Croon Callaghan Aviation benadrukt dat de claims een enorme druk leggen op de winsten van luchtvaartmaatschappijen. ‘De afgelopen tijd is er een flink aantal failliet gegaan. Laat ik het zo stellen: al die claims hebben deze maatschappijen in ieder geval niet geholpen.’

Jochem Croon: ‘Het is volledig ontspoorde wetgeving op basis van een verkeerd idee van consumentenbescherming’

BNR deed ook navraag bij BARIN, de koepel van luchtvaartmaatschappijen. Ook die is van mening dat de huidige regels soms hun doel voorbijschieten. De organisatie wil niet ingaan op de gevolgen voor de winsten van individuele luchtvaartmaatschappijen.

© 2019 BNR Nieuwsradio. Alle rechten voorbehouden.

‘Luchtvaartadvies mist realiteitszin”

By Points of view

Het luchtvaartadvies van de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli), dat donderdag werd aangeboden aan minister van Nieuwenhuizen (Infrastructuur) mist realiteitszin. Dat meldt Frank Allard, voorzitter van BARIN. Ook KLM en Schiphol uiten kritiek op het rapport.

Aan de groei van de luchtvaart, en Schiphol in het bijzonder, zouden voorwaarden opgelegd moeten worden op het gebied van veiligheid, milieu en omgeving. Zo zouden nachtvluchten verboden moeten worden en groene brandstof moeten worden verplicht. Al met al zullen dergelijke ingrepen er voor zorgen dat vliegen duurder wordt. Het advies is bedoeld voor de lange termijn.

Volgens Allard wordt in zijn geheel voorbijgegaan aan de maatregelen die de sector al neemt om de overlast te beperken en duurzaamheid aan te jagen. Ook blijven betrokken partijen volgens hem vooral “preken voor eigen parochie.”

Reactie KLM
De KLM is het met Allard eens en noemt het advies “eenzijdig en onvolledig”. Volgens de maatschappij negeert de Rli “dat 300.000 mensen afhankelijk zijn van de luchtvaart en dat de mainport Schiphol van groot belang is voor de Nederlandse economie”. Tevens zouden milieumaatregelen alleen effect hebben als ze in internationaal verband genomen worden.

De Schiphol Group, eigenaar van de drie grootste luchthavens in Nederland, vindt dat het advies geen recht doet aan de werkelijkheid. Het bedrijf benadrukt in een reactie dat er voor de luchtvaart  wettelijke kaders gelden op het gebied van milieu, geluid en effecten op de leefomgeving. Ook zijn er afspraken gemaakt over verdere CO2-reductie in de luchtvaart. Daarmee zouden de door de Rli voorgestelde grenzen op het gebied van geluid, hinder, ultrafijnstof en veiligheid al grotendeels aanwezig zijn.
Bovenstaande publicatie is van Reismedia/ANP in LUCHTVAARTNIEUWS dd. 18 april 2019.


Schiphol reactie per Tweet dd. 18 april 2019

De voorstellen die de Raad voor Leefomgeving en Infrastructuur (RLI) vandaag doet, sluiten aan bij de inzet van Schiphol op gematigde en gecontroleerde ontwikkeling en de inzet en kwaliteit van het voor Nederland belangrijke netwerk van bestemmingen. Tegelijkertijd doet het beeld dat de luchtvaart geen ‘normale’ bedrijfstak geen recht aan de werkelijkheid: er gelden ook voor de luchtvaart wettelijke kaders op het gebied van milieu, geluid en effecten op de leefomgeving. Ook zijn er afspraken gemaakt over verdere CO2-reductie in de luchtvaart.

…………..lees verder en click op Schiphol Tweet dd. 18-04-2019 / 14.49

BARIN zienswijze Notitie Reikwijdte en Detailniveau Plan MER Luchtvaartnota 2020-2050

By Points of view

BARIN heeft op verzoek van het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat op 15 april 2019 haar zienswijze betreffende de  “Notitie Reikwijdte en Detailniveau PlanMER Luchtvaartnota 2020-2050” opgesteld.

In deze zienswijze gaat BARIN in op het huidige convenant, de reikwijdte en detailniveau, denkrichtingen en het procesgang.
Hierbij enkele elementen welke in de BARIN zienswijze zijn opgenomen.
De volledige BARIN zienswijze kunt u downloaden door op deze link te clicken.

Huidige convenant

  • BARIN is van mening dat het uitgangspunt voor de Luchtvaartnota 2020-2050 gebaseerd moet zijn op de afspraken welke het Rijk met de Sector en de omgeving heeft gemaakt. Deze afspraken worden nu wel genoemd maar zijn niet leidend in het voorliggende NRD.
  • De afspraken in het huidige Regeerakkoord 2017-2021, waarin o.a. de 50/50 afspraak is vastgelegd moet geborgd worden.

Reikwijdte en Detailniveau

  • Er zou meer aandacht moeten zijn voor het internationale speelveld waarin de luchtvaart acteert.
  • Er zou meer technische kennis opgehaald moeten worden om de zeer innovatieve kracht van de luchtvaart leidend te laten zijn bij de toekomstige beleidskeuzes.


  • Veiligheid is rand-voorwaardelijk en zou geen punt van discussie moeten zijn. Bij alles wat alle stakeholders doen, moet veiligheid op nummer één staan. De luchtvaartsector weet als geen ander dat wanneer zij niet op de meest veilige manier zou opereren, zij geen bestaansrecht zou hebben.
  • Juist op het thema ‘Klimaat’ moet er meer worden aangehaakt bij internationale initiatieven zoals ETS en CORSIA en voortgang gemaakt worden bijvoorbeeld van een Single European Sky.


  • Het is van essentieel belang dat alle afwegingen voor het tijdig opleveren van de Luchtvaartnota 2020-2050 voor het einde van dit jaar geborgd is.
  • We spreken onze zorg uit voor het ontbreken van de intentie om tijdig technische kennis te vergaren ten aanzien van de ontwikkeling van de verduurzaming van de luchtvaart in het komende decennium.

 Click voor de brief 19 maart 2019 van het Ministerie van Infrastructuur & Waterstaat betreffende  Notitie Reikwijdte en Detailniveau voor het planMER voor de Luchtvaartnota.

Stand van zaken actieplan “Slim en Duurzaam” april 2019

By Points of view
Voortgang ‘Slim én duurzaam’ luchtvaart in Nederland
Nieuwe efficiëntere vliegtuigen, modificaties aan vliegtuigen en verbeterde operationele procedures die het brandstof gebruik verlagen, een nieuwe havengeldtariefstructuur waar geluidsarmere en milieuvriendelijkere vliegtuigen fikse korting krijgen, meer onderzoek naar en gebruik van duurzame brandstof, groei van internationale treinverbindingen en volledig elektrische bussen voor vervoer rondom locaties en gemeenten rondom Schiphol. Dit zijn voorbeelden van resultaten die de ondertekenaars van het actieplan ‘Slim én duurzaam’ hebben geboekt om de CO2 uitstoot van luchtvaart in Nederland te beperken. 
In oktober 2018 presenteerden twintig toonaangevende transportorganisaties en kennisinstellingen het Actieplan ‘Slim én duurzaam’. Het doel van deze aanpak is een significante verlaging van de CO2 emissies in de luchtvaart. Afgezet tegen de verwachte emissies in 2030, als er geen actie wordt ondernomen, resulteert dit in een verlaging van 35% van de CO2 emissies. Dit staat gelijk aan 6 miljoen ton CO2. In absolute volumes dalen de CO2 emissies naar het niveau van 2005, wat ± 11% lager is dan de luchtvaart CO2 emissies vandaag de dag. 
CE Delft heeft de berekeningen en uitgangspunten van het Actieplan ‘Slim én duurzaam’ gevalideerd en beoordeelt het plan als ambitieus en concreet en concludeert dat het geformuleerde doel haalbaar is. ‘Slim én duurzaam’ is belangrijke input geweest voor de Klimaattafel Duurzame Luchtvaart. 
Nieuwsbericht 01-04-2019 

Thema 1: Het optimaliseren van vliegroutes & procedures


  • Verschillende luchtvaartmaatschappijen hebben het gebruik van Single Engine Taxi in de operatie verder uitgebreid.
  • Schiphol, LVNL, KLM en EasyJet hebben samen met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de eerste projectcontouren voor een emissievrij taxi-concept ontwikkeld. Naar verwachting start de pilot van dit project in de loop van 2019.

Thema 2: Het stimuleren van schonere vliegtuigen via luchthavengelden

Per 31 oktober 2018 is de havengeld tariefstructuur voor Schiphol gewijzigd om het gebruik van nieuwere, geluidarmere en milieuvriendelijkere vliegtuigen te stimuleren. De nieuwe tariefstructuur vergroot het tariefverschil tussen de lawaaiigste,180% van het basistarief, en de stilste categorieën, 45% van het basistarief.

Thema 3: De inzet van duurzame brandstof

  • TUI en KLM participeren actief in de SustainableAviation Fuel User Group (SAFUG).
  • In Europees verband verrichten KLM en SkyNRG vergelijkbaar werk binnen het BioFuel Flightpath 2020.
  • In Nederland nemen o.a. KLM, TUI, SkyNRG, NLR en Schiphol deel in BioPort Holland en de werkgroep Duurzame brandstoffen van de Duurzame Luchtvaarttafel.
  • TUI werkt samen met Universiteit van Wageningen in een onderzoek naar de mogelijkheden om algen te kweken zodat deze als grondstof gebruikt kunnen worden voor de productie van duurzame brandstof.
  • SkyNRG, KLM en Schiphol werken samen met o.a. TATA, Port of Amsterdam en Oiltanking Europe aan een haalbaarheidsstudie om bij TATA afgevangen CO2 om te zetten naar duurzame, circulaire synthetische kerosine. Een vergelijkbaar project voert The Hague Rotterdam Airport uit met CO2 die in de lucht zit (via Direct Air Capture).
  • In 2018 zijn er 4 nieuwe partners in het BioFuel programma van KLM toegetreden: Arcadis, Luchtverkeersleiding Nederland, Het Nederlands Lucht- en Ruimtevaart Centrum en het Zweedse Växjö. In 2018 heeft KLM ongeveer 1.500 vluchten uitgevoerd waarbij een deel van de fossiele kerosine is vervangen door duurzame brandstof.
  • In 2018 hebben reizigers deelgenomen aan het KLM CO2 compensatieprogramma, in totaal is hiermee 58 ton CO2 gecompenseerd conform Gold Standard kwalificaties.

Thema 4: Radicale vlootvernieuwing

Modificatie bestaande vliegtuigen:

  • Transavia en TUI hebben in 2018 modificaties doorgevoerd aan het Boeing 737 NextGen toestellen. Deze zijn voorzien van Blended winglets en/of Split Scimitar Winglets. Deze modificaties aan het uiteinde van de vleugels leveren aanzienlijke brandstofbesparingen op.
  • Alle nieuwe toestellen die aan easyJet worden geleverd zijn uitgerust met ‘vortex generators’ die storend geluid op grondniveau tegengaan door de luchtstromen onder de vleugel te veranderen.


  • In 2018 zijn / worden door de luchtvaartmaatschappijen,KLM, easyJet, TUI, Transavia en Corendon nieuwe, efficiëntere vliegtuigen aan hun vloot toegevoegd variërend van 787-9 voor gebruik op de lange afstand tot de nieuwste korte en middellange afstand vliegtuigen als de Airbus A320 neo, A321 neo, 737-MAX en de Embraer E-175 en E-190. Ook zijn er in 2018 oudere toestellen uit de operatie gehaald, waaronder een aantal Boeings 747-400.
  • Wright Electric, een partner van easyJet, is in 2018 begonnen met het bouwen aan een elektrische motor die geschikt is voor een negenzits-toestel. Een prototype van deze ‘negenzitter’ gaat naar verwachting in 2019 vliegen.
  • Impact op lange termijn: de kennisinstellingen en de maakindustrie zijn bezig met het opstellen van plannen voor het verduurzamen van de luchtvaart door elektrisch/hybride vliegen en het ontwikkelen van radicaal andere concepten. Tijdens de bijeenkomst van de tafel Duurzame Luchtvaart op 21 februari jl hebben TU Delft en NLR een Green Paper gepresenteerd, waarin een programma op hoofdlijnen is geschetst dat zich richt op emissieloos vliegen in 2070.

Thema 5: De inzet van de internationale trein en andere duurzame modaliteiten op korte afstanden

Air-Rail tickets:

  • KLM verkoopt en promoot combitickets in de Belgische markt, 16% van alle passagiers maakt gebruik van de trein naar Schiphol.

Internationale treinverbindingen:

  • Dec 2018 –Thalys: Amsterdam-Paris = +750 extra stoelen per dag (1 extra trein per dag wordt met een dubbel treinstel gereden)
  • April 2019 – rechtstreekste Thalys verbinding naar Marne Vallee/ Airport Charles de Gaulle
  • Juni 2019 – 3e frequentie Eurostar Amsterdam-London= +1800 stoelen per dag

Thema 6: Emissieloze luchthavens

  • De luchthavens draaien op Nederlandse windstroom opgewekt door additioneel geplaatste windmolens. Er zijn verschillende WKO installaties geplaatst en in toenemende mate worden er zonnepanelen geplaatst en ook groen gas ingekocht.
  • Bij de ontwikkeling van luchthavens is duurzaam bouwen de standaard, waardoor gebouwen een zeer lage energie behoefte hebben. Ook neemt het gebruik van LED verlichting toe.

Thema 7: Een snelle en efficiënte first & last mile

  • De bussen van Sternet, die de verschillende Schiphol locaties en de gemeentes in de periferie van de luchthaven verbinden rijden geheel elektrisch.
  • Om passagiers een alternatief te bieden voor de auto, worden busverbindingen aan passagiers aangeboden vanuit de verschillende Nederlandse steden naar Luchthaven Schiphol.
  • De planning van vrachtwagens die lading naar Schiphol brengen of luchtvracht vanaf Schiphol naar de finale bestemming brengen is verder geoptimaliseerd, waardoor een betere doorstroming en dus een lager verbruik van brandstof.
  • Voor mensen die een individuele vervoersoplossing wensen, zijn elektrische Car2Go voertuigen aan de mobiliteitsmix toegevoegd.

Opgesteld door de volgende organisaties:



By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.